DEPREMZEDELERİN UMUTLU BEKLEYİŞİ SÜRERKEN,
ŞOK BİR GERÇEK ORTAYA ÇIKTI!
2 Mart 2017 de meydana gelen 5.5 şiddetindeki Samsat depreminin ardından onlarca kamu kurum binalarının yanı sıra bir çok ev kullanılamaz hale gelirken vatandaşların devletten beklediği yardımlarla ilgili şok bir gerçek ortaya çıktı.
Depremin ardından adeta enkaz yığınına dönen Samsat ilçesinde depremzedeler yine çadırlarda ve konteynırlarda ikinci bir kış mevsimine girmeye hazırlanırken yaygın medyada yayınlanan bir haber depremzedelerin umutlarını boşa çıkaracak gibi…
Habertürk’te yayınlanan habere göre daha önce çıkarılmış bir kanuna göre Doğal Afet Sigortası (DASK) olmayan evlere devlet hiçbir şekilde yardımda bulunamıyor. Anca yine aynı haberde büyük Van depremine yer verilerek devletin Vanlı depremzedelere ev yardımında bulunarak yeni konut alanları inşa ederek kanunu hiçe saydığı üzerinde duruyor.
Haberde ise şu bilgilere yer veriliyor;
Türkiye’de her evin otomatik olarak DASK’a dahil edilmesi için hükümet harekete geçti. Kanuna göre, devlet depremde evi hasar gören veya yıkılanlara eğer DASK’ı yoksa yardım etmeyecek.
Önceki hafta Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’in açıkladığı her hanenin zorunlu olarak deprem sigortası yaptıracağına yönelik sözlerinin arkasından önemli bir kanuni zorunluluk çıktı. DASK ve Doğal Afet Kanunu’na göre devlet, eskiden olduğu gibi depremde evi yıkılana yardım edebilmesi için ancak yeni bir kanun çıkarmak zorunda. Bu zorunluluk Çanakkale ve Adıyaman depremlerinde ortaya çıktı. Habertürk’ten Rahim Ak’ın haberine göre bu depremlerde yıkılan evleri onarmak için harekete geçen Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı yani AFAD, kanun nedeniyle durmak zorunda kaldı. Çünkü yıkılan evlerin hiçbirisinin DASK’ı yoktu. Üstelik bu evler kanun gereği DASK yaptırmak zorundaydı. Kanun da “DASK olmadan devlet desteği ile yıkılan evleri yapamazsın” diyordu. Bu durum ortaya çıkınca hükümet de her evi zorunlu olarak deprem sigortalı yapmak için harekete geçti.
Devletin deprem ve diğer doğal afetlerde yıkılan evlere yapacağı yardımları düzenleyen kanunun adı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun. Adından da anlaşılacağı gibi biraz eski bir kanun. 1959’da ilk kez yapılmış. Bu kanun devletin hangi durumlarda vatandaşın depremde yıkılan evini yapacağını belirliyor. İşte devlet de bu kanuna göre şimdiye kadar depremde evleri yıkılanların evlerini yeniden yapıyordu.
Ancak 2012’de çıkarılan 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu’nun 16’ncı maddesi, DASK yaptırmayanlara artık devletin ev yapmayacağını ve deprem dolayısıyla ucuz maliyetli kredi verilmeyeceğini söylüyordu. Madde aynen şöyle:
“Zorunlu deprem sigortası kapsamındaki binalar için, bu kanundan ve ilgili diğer mevzuattan doğan devletin konut kredisi açma ve bina yaptırma yükümlülükleri, zorunlu deprem sigortası yaptırılmamış olmasının tespit edilmesiyle birlikte ortadan kalkar.”
Kanun Van Depremi’nde de yürürlükteydi. Ancak o dönem Meclis yeni bir kanun çıkararak bu kanun hükümlerine Van’ın dahil olmadığını belirtmişti. DASK kapsamında olmayanlara yardım için yeni bir kanuna ihtiyaç var.
Çanakkale ve Adıyaman depremlerinde bu zorunluluk depremde zarar gören köylerin Çanakkale ve Adıyaman’ın mahallesi statüsüne dönüşmesi nedeniyle ortaya çıktı. Eğer bu köyler köy statüsünde kalsaydı AFAD bu köylerde yıkılan evleri yapabilecekti. Oysa köyler şehrin mahallesi olarak statü kazandığı için DASK yaptırmak zorunda olanlar arasına girdi. Yıkılan evlerde de doğal olarak DASK olmadığı için devletin kanun gereği eli kolu bağlandı.
Samsatlı depremzedeler mağduriyetlerinin giderilmesi için umutlu bekleyişleri devam ederken gazete yayınlanan bu haber sonrası sürecin nasıl işleyeceği ise tam olarak bilinmiyor. Ancak Samsatlı depremzedelerin mağduriyetinin en kısa zamanda giderilmesi için Van depreminde olduğu gibi Samsat’a da aynı toleransın gösterilmesi ya da yardımların önünü kesen DASK ile ilgili bir an önce yeni bir kanunun çıkarılması gerektiği üzerinde duruluyor.