Ruanda’da 2006’dan beri uygulanan “İmihigo” sistemi, yerel yöneticilerin ve kamu kurumlarının yıllık hizmet ve kalkınma hedeflerini somut sonuçlar üzerinden değerlendiriyor. Seçim vaatlerinin tamamını doğrudan denetleyen bir uygulamadan ziyade, belirlenen performans taahhütlerinin gerçekleşme düzeyini ölçen sistem, Adıyaman’da da şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından örnek olabilir.
Hedefler belirleniyor, sonuçlar değerlendiriliyor
Ruanda’da yerel yöneticiler, İmihigo kapsamında belirli bir süre içinde gerçekleştirmeyi taahhüt ettikleri hizmet ve kalkınma hedefleri üzerinden değerlendiriliyor.
Yalnızca yerel yönetimleri kapsamayan sistemde, bakanlıklar ve diğer kamu kurumları da performans taahhütlerinde bulunuyor. Ulusal kalkınma planlarıyla bağlantılı olarak belirlenen hedeflerin ne ölçüde gerçekleştirildiği değerlendirme raporlarına yansıtılıyor.
Yol hedefi de değerlendirmenin konusu
Sistemin işleyişini varsayımsal bir örnekle açıklamak gerekirse, yıllık hedefleri arasında 20 kilometre yol yapımı bulunan bir yerel yönetimin, değerlendirmede bu hedefin ne kadarını gerçekleştirdiğini ortaya koyması bekleniyor.
Yolun yalnızca 15 kilometresinin tamamlanması durumunda, gerçekleşme düzeyinin yanı sıra kalan bölümün neden yapılamadığı da değerlendirilebiliyor. Nitekim resmî İmihigo raporlarında tamamlanamayan yol projelerine; finansman, ihale süreçleri ve uygulama gecikmeleri gibi nedenlerle birlikte yer veriliyor.
İmihigo, hedeflerin gerçekleşme düzeyini ölçen bir performans sistemi; değerlendirme puanları da yerel yönetimlere göre farklılık gösteriyor.
Adıyaman için de örnek olabilir
Ruanda’daki uygulama, Adıyaman’da da belediyelerin açıkladıkları hedeflerin düzenli olarak izlenmesi ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılması açısından değerlendirilebilir.
6 Şubat depremlerinin ağır yıkıma uğrattığı Adıyaman’da altyapı, ulaşım, içme suyu, çevre düzenlemesi ve kentsel gelişim projelerinin hangi aşamada olduğunun açıklanması, vatandaşların kentte yürütülen çalışmaları takip etmesini kolaylaştıracaktır.
Seçim döneminde verilen sözlerin kaçı yerine getirildi? Açıklanan projelerin ne kadarı tamamlandı? Geciken çalışmaların gerekçeleri ve yeni tamamlanma tarihleri kamuoyuyla paylaşılıyor mu?
Bu soruların düzenli faaliyet raporları ve anlaşılır verilerle yanıtlanması, yerel yönetimlerde şeffaflığı güçlendirebilir.
Vatandaşın bilmeye hakkı var
Belediye başkanlarının başarısı, açıkladıkları projelerin yanı sıra görev süreleri boyunca gerçekleştirdikleri hizmetlerle değerlendirilmelidir.
Adıyamanlılar da hangi projenin tamamlandığını, hangisinin geciktiğini, gecikmelerin nedenlerini ve kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığını açık biçimde görebilmelidir.
Verilen sözlerin ölçülebilir hedeflere dönüşmesi, sonuçların paylaşılması ve gerçekleşmeyen çalışmaların gerekçelerinin açıklanması, vatandaşla yerel yönetim arasındaki güveni güçlendirebilir.
Darısı Adıyaman’ın başına!